Leestijd: 6 minuten

Laatste update op 21 april 2022

Hier leer je alles over iepenhout in 2022. We behandelen de uiterlijke kenmerken van iepenhout, eigenschappen, kleuren, het behandelen, het bewerken en de duurzaamheidsklasse.

Hiernaast bespreken we de verschillende soorten iepenhout en omschrijven we de groeigebieden. We duiken de geschiedenis in en bespreken de toepassingen.

Daarnaast leggen we uit waarom dit houtsoort tegenwoordig lastiger te krijgen is. Het is een populaire maar zeer schaarse houtsoort die meubels een unieke uitstraling geven.

Leer in minder dan 5 minuten leestijd alles wat je moet weten over iepenhout. Hierna ben je als geen ander in staat dit houtsoort te herkennen!

wat is iepenhout

Wat is Iepenhout?

Iepenhout is een loofhoutsoort en staat bekend om de prachtige wilde tekeningen met warme kleuren. De kleuren variëren van lichtgele, roodbruine tot donkerbruine kleuren. Dit maakt het een zeer populair houtsoort voor meubels. Vaak wordt het gebruikt voor tafels en tafelbladen.

De wilde vlammentekeningen op het hout ontstaan doordat de nerven elkaar kruisen. Iepenhout heeft opvallende groeiringen doordat het ringporig hout is. Dit betekent dat hout grotere ringen met meer houtvaten aanmaakt in het groeiseizoen. Daarentegen worden de houtvaten In het naseizoen juist kleiner.

De verschillende jaarringen kruisen elkaar wat zorgt voor een waar decoratief spektafel.

Het hout komt voor in Europa, Noordoosten van Amerika en Japan. Nederland is één van de bekendste landen omdat hier veel Iepenhout voorkomt.

Het hout is sterk en taai, helemaal wanneer je het vergelijkt met het lage gewicht. Het staat bekend om zijn buigzame eigenschappen en is eenvoudig te bewerken.

lichtgele iepenhout kleur

Wat zijn de Iepenhout kleuren?

De kleur van Iepenhout is afhankelijk van het type hout en de behandeling die heeft plaatsgevonden.

Het spinthout heeft van nature een lichtgele tot witgele kleur. Spinthout is het hout wat zich tussen het kernhout en de schors van de boom bevindt. Door het hout te wateren wordt de kleur van het spinthout donkerder en wordt het hout tegelijkertijd minder vatbaar voor schimmels.

Het kernhout heeft verschillende kleurtinten die variëren van rood gemend met bruin tot een donkerbruine kleur.

Dit houtsoort staat bekend om de vele verschillen in kleur die zich op het houtoppervlak bevinden. Vaak wordt het hout behandelt met olie en/of was om de kleur van het hout extra te benadrukken.

Wat zijn de Iepenhout eigenschappen?

Als eigenschap heeft iepenhout een sterke en taaie structuur wat het een zeer stevig houtsoort maakt. Het bijzondere is dat het gewicht desondanks relatief laag is. De combinatie van deze eigenschappen maakt Iepenhout het perfecte houtsoort voor de productie van tafelbladen.

Hiernaast heeft hout als eigenschap dat het zeer buigzaam en flexibel is en niet snel splijt. Over het algemeen heeft het een rechte nerf, maar soms kan het ook kruisdradig zijn.

De werking van het hout is middelmatig, maar er dient wel rekening gehouden te worden met het uitzetten of inkrimpen van het hout. Daarnaast is Iepenhout brandvast, waardoor het niet snel in de brand vliegt.

In het hout kan je kleine noestjes tegenkomen op de plekken waar vroeger takken groeiden. Tijdens het droogproces kan het hout erg vervormen. Daarom moeten de planken dicht op elkaar liggen tijdens het drogen en verzwaren met zware objecten zodat er weinig ruimte is om te werken.

 

Wat is de duurzaamheidsklasse van Iepenhout?

Iepenhout heeft een duurzaamheidsklasse van 4. Dit houdt in dat het hout gemiddeld zo’n 5 tot 10 jaar mee gaat.

Vergeleken met andere houtsoorten is Iepenhout dus niet heel duurzaam en vatbaar voor schimmels, anobium en termieten. We raden het dus niet aan om dit houtsoort onbehandeld voor buiten te gebruiken.

Hiernaast kan dit houtsoort snel aangetast worden door wormen. Echter gebeurt dit alleen bij stilstaand hout.

Vroeger werd Iepenhout gebruikt voor het bewegende mechanisme van het klokkenspel. Door de brandwerende functie, was het hier ideaal voor. Maar wanneer de klok te lang stil stond kon die aangetast worden door wormen.

Hoe kan je Iepenhout behandelen?

Je kan Iepenhout behandelen door het te wateren. Hierbij wordt het hout meerdere jaren in water bewaard. Vroeger gooiden we dit in Nederland gewoon in de sloot. Dit zorgt ervoor dat de lichtgele kleur van het spinthout dus donkerder wordt.

Hiernaast zorgt het er ook voor dat de suikers in de boomstam uitlogen. Dit maakt het hout minder vatbaar voor wormen. Een ander voordeel is het verminderen van de groeispanning, dit zorgt ervoor dat het hout eenvoudig gezaagd kan worden.

We raden aan om het Iepenhout niet zelf te behandelen. Koop het terwijl het al behandelt is.

Wilt u zelf Iepenhout behandelen? Dan kan u gebruik maken van olie, lak of beits. Hiermee verwijdert u ook de stinkende geur die het hout van nature heeft. Tegelijkertijd breng je een beschermlaag aan waardoor het hout beter toegepast kan worden voor buitengebruik.

Waarom is Iepenhout nu schaars?

Vroeger was er Iepenhout in overvloed, maar tegenwoordig is dat een ander verhaal. Iepenhout is nu schaars en lastig te krijgen. Dit betekent niet dat het valt onder de beschermde houtsoort.

De Iepenboom is getroffen door de Iepenziekte. Dit is een schimmel die verspreid wordt door de  Iepenspintkever. Door de pootjes van de kever wordt de schimmel verspreid in de houtvaten van de boom.

Als een Iepenboom eenmaal besmet is raken de houtvaten van de boom langzaam verstopt waardoor de bladeren afvallen en de boom afsterft.

Naast de Iepenkever wordt deze schimmel ook verspreid doordat de wortels van bomen in contact met elkaar staan.

Gelukkig zijn er nu nieuwe kruisingen gemaakt van de Iepenboom die resistent zijn voor deze schimmel. Echter is het originele Iepenhout van vroeger dus zeer zeldzaam.

Wat zijn de kenmerken van de Iepenboom?

De Iep of Olm zijn verschillende benamingen voor de Iepenboom. Nederland wordt ook wel omschreven als een echt Iepenland, omdat er verschillende soorten Iepen voorkomen.

In totaal kan een Iepenboom zo’n 35 tot 40 meter hoog worden. Ongeveer 10 tot 15 meter van de boomstam is vrij van takken en dus geschikt voor planken zonder noesten.

Een leuk feitje is dat onder  de Iepenboom soms wortelknollen voorkomen. Het unieke uiterlijk van de wortelknollen is zeer exclusief en wordt ingezet als decoratief fineer.

Dit houdt in dat ze er dunne stukjes houtlagen van maken die ze op MDF platen plakken. Hiermee zorgen ze ervoor dat MDF op hout lijkt. Maar dan een exclusieve houtsoort.  

Voor welke toepassingen wordt Iepenhout gebruikt?

Maar door de lichte, stevige en buigzame eigenschappen werd het hout vroeger ook gebruikt voor de constructie van wielen voor rijtuigen, wielnaven en velgen.

In Nederland hebben we nog veel molens en die moeten op hun tijd gerestaureerd worden. Ook hiervoor wordt vaak Iepenhout gebruikt.

Daarnaast werd het vroeger ingezet voor het bewegende houten deel waaraan de klok van een kerk bevestigd werd.

Het is een goed houtsoort voor verschillende toepassingen in draaiwerk. Doordat het brandvast is en dus goed tegen wrijving kan.

Andere toepassingen zijn borstels, roeiriemen, klompen en gietmodellen.