Leestijd: 5 minuten

Laatste update op 19 mei 2022

Essenhout (Latijn: Franxinus excelsior), ook wel Essen in Nederland is sterk en taai hardhout afkomstig uit Europa of Amerika (Amerikaans Essen).

Dit houtsoort heeft als eigenschap dat het zeer buigzaam is en niet snel breekt. Daarom wordt het toegepast bij turntoestellen, handvatten van gereedschap en andere producten die enige druk van buiging moeten kunnen weerstaan.

Essen wordt regelmatig gebruikt voor meubelen, door de lichte kleur van het hout. Dit gecombineerd met de zeer fijne nerven structuur en unieke vlammentekening. Hiernaast staat essenhout bekend als goed haardhout. Dit komt omdat het hout traag brandt en snel aangaat.

Essenhout is eenvoudig te bewerken door zijn voornamelijk rechte nerven, waardoor het veel gebruikt wordt door beginnende houtbewerkers.

 

Hoe moet je Essenhout bewerken?

Essenhout is eenvoudig te bewerken doordat dit houtsoort voornamelijk rechte nerven heeft. We noemen dit ook wel “recht”. Houtsoorten die moeilijk bewerkt kunnen worden noemen we “kruisdradig”.

Essenhout kan door zijn rechte eigenschap heel precies bewerkt worden. Dit kan zowel met de hand (handgereedschap) als machinaal (met houtzaagmachines) gebeuren.

Voor mensen die net starten met houtbewerking is Essen een goede houtsoort om op te oefenen. Doordat de structuur niet te hard en te zacht is kan je heel precieze aanpassingen aanbrengen. Wanneer hout te hard wordt, wordt het bewerken met de hand steeds lastiger.

 

Wat is de Essenhout kleur?

De Essenhout kleur wordt gekenmerkt door bijna witte, lichte, tot lichtgele en soms zelfs lichtbruine kleuren. Dit is één van de weinige houtsoorten die van nature zulke mooie lichttinten heeft en je niet lichter hoeft te maken. Daarom wordt het veelvuldig gebruikt voor meubels die natuurlijke lichttinten moeten bevatten.

Uiteraard zijn er wel andere houtsoorten die van nature lichte tinten bevatten. Teakhout en Beukenhout zijn goede voorbeelden van andere lichte houtsoorten. 

Wanneer de Es (de boom) een leeftijd van over de 60 jaar bereikt, begint het kernhout steeds bruiner te worden. Door het bruine hout bestaan nog steeds witte tot lichtgele vlammentekening en structuren van nerven, dit noemen we Olijfessen.

In de kern van de Olijfessen bevindt zich de olijf kleur, dit is ook waar deze boom zijn naam aan te danken heeft. De bruintint varieert van lichter tot donkerder op basis van de leeftijd van de Es.

Wanneer het hout net gezaagd heeft het een roze kleur. De roze kleur verandert vanzelf wanneer het hout opdroogt en blootgesteld wordt aan licht.

 

trap van essenhout behandelen

Hoe essenhout behandelen?

Je kan Essenhout behandelen door het te beitsen, lakken of oliën. Je kan het ook nog in de was zetten.

Door het te behandelen met olie hou je de natuurlijke vormen van het hout mooi intact. Lakken geeft het hout juist een glanzende gloed. Door het te beitsen bescherm je het hout tegen schimmel en vocht en kan je tegelijkertijd de kleur naar wens aanpassen.

Voordat je Essenhout kan behandelen is het wel van belang om het hout op te schuren. Je wilt namelijk dat de beits, lak of olie wel goed hecht aan het oppervlak. Hiervoor ga je niet verder dan een korrel 80.

Aangezien Essen van zichzelf prachtige vlammentekening en unieke nerven structuren biedt, Is het aan te raden om het hout enkel lichtjes op te schuren. Hiermee komen de patronen en tekeningen extra tot hun recht. Maak gebruik van een transparante afwerking zodat dit zichtbaar blijft.

 

Welke meubels kan je maken van essenhout?

In de basis kan je bijna alle meubelen van Essenhout maken. Hierbij kan je denken aan tafels zoals:

  • Eettafels
  • Salontafels
  • Bijzettafels
  • Bartafels en meer

Maar je kan er ook eenvoudig kasten van maken waaronder:

  • Dressoir kasten
  • TV Meubels
  • Keukenkastjes
  • Boekenkasten
  • Nachtkastjes en meer

Wanneer je het Essenhout zorgvuldig selecteert kan je een prachtige abrupte overloop van licht naar donker creëren in het meubelstuk. Dit gebeurt door de overloop van het wittere hout naar het donkerdere kernhout.

Gedegen meubelmakers laten hiermee een prachtige overloop van kleuren in uw meubelstuk tot stand komen. Door het Essenhout te bewerken met een natuurlijke zeep komen de natuurlijke lichttinten van het hout goed tot hun recht.

Wanneer het hout nog niet licht genoeg is, kan Essen ook lichter gemaakt worden door witpigment toe te voegen. Bent u op zoek naar een goed houtsoort voor binnenmeubels? Kijk dan ook eens naar mangohout, acaciahout, teakhout en notenhout. Stuk voor stuk houtsoorten die vaak gebruikt worden voor meubels. 

 

Wat is de duurzaamheidsklasse van Essenhout?

De natuurlijke vorm van Essenhout is helemaal niet duurzaam en heeft een duurzaamheidsklasse van V, oftewel 5. Dit houdt in dat het hout standaard niet geschikt is voor buitengebruik.

Er is een grote kans dat het hout aangetast wordt door spinthoutkevers of droog rot. Hierdoor is de geschatte levensduur bij buitengebruik marginaal. Daarentegen wordt steigerhout veel gebruikt voor meubels die lang buiten staan.

Om het Essenhout duurzamer te maken kan het hout thermisch gemodificeerd worden. Dit houdt in dat het hout verwarmd wordt tot een specifieke temperatuur in een ruimte met weinig zuurstof.

Het verwarmingsproces vindt plaats door gebruik te maken van stoom, dit is een milieuvriendelijk proces. De thermische modificatie van het Essen geeft het een duurzaamheidsklasse van 1. Waardoor het perfect voor buiten te gebruiken is, afneemt in gewicht en de werking van het hout minimaliseert.

Het is belangrijk om te weten dat het hout duurzamer wordt, maar tegelijkertijd ook donkerder van kleur.

 

De eigenschappen van Essenhout en waarvoor wordt het gebruikt?

Bent u benieuwd naar de eigenschappen van Essenhout en voor welke doeleinden dit houtsoort allemaal gebruikt wordt? Hieronder vindt u het antwoord.

Eigenschappen:

  • Goed lijmbaar
  • Eenvoudig te bewerken
  • Natuurlijke lichte kleuren op jonge leeftijd
  • Donkere kleuren op latere leeftijd
  • Unieke vlammentekeningen
  • Rechte nerven structuur
  • Buigzaam en flexibel
  • Hardhout en sterk
  • Licht gewicht

Onbewerkt essenhout wordt voornamelijk binnen gebruikt, omdat het niet goed bestand is tegen grondwater. Dit neemt niet weg dat het binnen gebruikt kan worden voor:

  • Meubelen
  • Trappen
  • Vloeren
  • Deuren binnenshuis
  • Sportartikelen (Tennisracket, hockeysticks, turnburggen, speren, springplanken etc)
  • Gereedschap (Hamers, bijlen, hooivorken, houwelen)
  • Betimmering
  • Ladders en meer

Thermisch gemodificeerd Essenhout kan ook buiten gebruikt worden:

  • Gevelbekleding
  • Vlonders
  • Buitenmeubels

 

Essenhout als haardhout

Kan je Essenhout gebruiken als haardhout?

Essenhout heeft perfecte brandeigenschappen waardoor het goed gebruikt kan worden als haardhout.

Allereerst is het hout van nature al ontzettend droog. De Es heeft in de natuur het laagste vochtgehalte van alle boomsoorten. Hierdoor kan het goed branden en wordt het veel gebruikt in de openhaard.

Ten tweede heeft dit houtsoort een traag brandingsproces, waardoor het houtblok extra lang kan branden.

Als derde kan je het hout eenvoudig aansteken. Het hout vat snel vlam waardoor het alle belangrijke eigenschappen heeft voor haardhout.

Essenhout is zeer geschikt voor gebruik in open haarden. Het hout van de Es spat niet en kan daarom perfect gebruikt worden in een haard zonder afsluiting. Er ontstaat een rustig vuurtje met een mooie vlam.

Je kan Essen eenvoudig zelf op maat maken met een scherpe bijl. Dit houtsoort staat bekend omdat het eenvoudig te kloven is.